Elektronik oransal valfler (özellikle oransal basınç regülatörleri), görev döngüsünün daha hızlı, kolay ve hassas kontrolünü sağlayarak mekanik ve hidrolik elemanların ömrünü uzatır. Bu hassas bileşenlerin performansı, doğru kurulum ve düzenli bakıma bağlıdır.
1. Oransal Valflere Giriş
Oransal valfler; oransal basınç regülatörü, oransal akış valfi, oransal yön valfi gibi yüksek hassasiyetli pnömatik veya hidrolik bileşenlerdir. Ana işlevleri, anahtarlama süreci boyunca kontrol sağlamak ve aşırı basınç zirvelerini önlemektir. Bu nedenle hidrolik yağ ve kurulum yöntemleri konusunda özel gereksinimleri vardır.
2. Oransal Valfin Kurulum Gereksinimleri (Hassasiyet ve Temizlik)
Oransal valfin kurulumu, sistemin uzun ömürlü ve stabil çalışması için en kritik aşamadır.
A. Ön Kontrol ve Çevresel Gereksinimler
- Model Kontrolü: Kurulumdan önce valfin model ve diğer verilerinin kontrol edilmesi zorunludur.
- Temizlik Zorunluluğu: Hidrolik yağın temizliği esastır. Kurulum ortamı, valf gövdesi ve yağ deposu (tankı) temiz olmalı ve dışarıdan kirletici girişini önlemek için depo sızdırmaz hale getirilmelidir.
- Temizleme Malzemesi: Temizlik için sadece tüysüz dokunmamış kumaş veya özel kâğıt kullanılmalıdır.
- Yasaklı Sızdırmazlık Malzemeleri: Sızdırmazlık için kenevir, macun veya sızdırmazlık bandı gibi malzemelerin kullanılmasına izin verilmez.
B. Boru ve Tank Hazırlığı
- Boru Temizliği: Hidrolik yağ borusu ve yağ tankı, kurulumdan önce toz, oksit tortusu, kum, metal talaşı ve diğer kalıntılardan temizlenmelidir.
- Kaynaklı Boru İşlemi: Sıcak bükülmüş ve kaynaklı borular mutlaka asitle temizlenmeli, temiz suyla durulanmalı ve yağlanmalıdır.
- Boru Standardı: Hidrolik boru hatları, DIN2391/C standartlarına uygun dikişsiz çelik borulardan yapılmalıdır.
C. Konumlandırma ve Bağlantı
- Aktüatöre Yakınlık: Sistem rijitliğini artırmak için oransal valf ile aktüatör arasındaki boru hattı mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır. Valfin aktüatöre yakın monte edilmesi tavsiye edilir.
- Montaj Yüzeyi Hassasiyeti: Kurulum düzleminin yüzey pürüzlülüğü Rz=4μm’den büyük olmamalı ve düzlemsellik 01/100mm’den az olmalıdır.
- Hortumdan Kaçınma: Sistem rijitliğini sağlamak amacıyla, oransal valf ile aktüatör arasında hortum bağlantısı kullanmaktan kaçınılmalıdır.
- Kurulum Konumu (Eksenel Dikkat): Oransal valfin kurulum konumu isteğe bağlıdır, ancak yatay konum tavsiye edilir. Valf aktüatör üzerine monte ediliyorsa, makara (spool) ekseni aktüatörün ivmelenme yönüne paralel olmalı ve eksenin ivmelenme yönüne dik konumlandırılmasından kaçınılmalıdır, aksi takdirde makara yer değiştirme hassasiyeti etkilenebilir.
D. Hava Filtresi Seçimi
- Tavsiye Edilen Filtre: Hava filtresi olarak, gözenek boyutu 60 mikrondan az olan yağ banyolu filtre kullanılması önerilir.
3. Oransal Valflerin Kullanım Gereksinimleri
Kullanım aşamasında, valfin optimum performansı için çalışma koşulları ve akışkan yönetimi önemlidir.
- Basınç ve Sıcaklık Aralığı:
- Oransal valfin uygulanabilir basınç ve sıcaklık aralığına dikkat edilmeli ve ilgili ürünlerin düzenlemelerine uyulmalıdır.
- Yağ Sıcaklığı Kontrolü:
- Hidrolik yağın sıcaklığı, üreticinin önerdiği maksimum çalışma sıcaklığını aşmamalıdır.
- Kontrol karakteristiklerinin stabilitesini sağlamak için yağ sıcaklığının temel olarak ±5 santigrat derece içinde sabit tutulması önerilir.
- Filtrasyon Gereksinimleri (Kritik):
- Hizmet ömrünü uzatmak için, pilot kontrol valfinin 10μm’lik ithal bir yağ filtresi kullanması gerekir (veya numunede belirtilen hassasiyete göre seçilebilir).
- Yağ filtresinin izin verilen diferansiyel basıncı, gerçek diferansiyel basınçtan büyük olmalıdır. Kirlilik göstergeli yağ filtreleri tavsiye edilir.
- Filtre Değişimi Uyarısı: Yağ filtresini değiştirirken temizliğe özel dikkat gösterilmelidir. Yeni yağ filtresinin çıkış tarafındaki kirleticiler sisteme akarak kazalara neden olabilir.
- Pilot Kontrol Basıncı:
- Pilot valfin kontrol basıncı 30 bar’dan büyük olmamalıdır. Pilot basınç 100 Bar’ı aşarsa, girişe mutlaka bir plaka tipi basınç düşürücü valf monte edilmelidir.
- Yakıt tankı boru hattının basınç şokunu önlemek için bir çek valf kullanılmalıdır.
4. Depolama Gereksinimleri (Bakım)
- Ortam Koşulları: Depolama ortamı kuru, tozsuz, aşındırıcı maddelerden ve su buharından arınmış olmalıdır.
- Uzun Süreli Depolama: Depolama süresi üç ayı geçtiğinde, oransal valf muhafazası pas önleyici yağ ile kaplanmalı ve kapatılmalıdır.
